przejd do zawartosci


Z notatki kierownika Wydziału Międzynarodowego KC KPZR Walentina Falina

Centralne gazety PRL opublikowały komunikat o zamiarze przeniesienia do Warszawy symbolicznych prochów (urna z ziemią) z miejsca pochowania polskich oficerów w Katyniu. Ogłoszono, iż w tym celu w końcu marca br. planowany jest wyjazd delegacji Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa pod kierownictwem generała R. Paszkowskiego.
W kwietniu, który tradycyjnie uznawany jest w Polsce za „Miesiąc pamięci narodowej", planuje się złożenie tych symbolicznych prochów na centralnym cmentarzu warszawskim. Wówczas też napis - „Żołnierzom polskim, ofiarom hitlerowskiego faszyzmu, spoczywającym w ziemi katyńskiej" - na pomniku, który postawiono na cmentarzu w 1983 roku, zostanie odpowiednio zmieniony.

[...] Przeważająca część Polaków przekonana jest, że zagłada polskich oficerów jest dziełem rąk Stalina i Berii, a samego przestępstwa dokonano wiosną 1940 r. Zgodnie z naszą oficjalną wersją wypadków, ogłoszoną w 1944 roku, oficerowie ci rozstrzelani zostali przez hitlerowców w 1941 roku.

[...] Uważano, że Komisja naukowców ZSSR i PRL do spraw stosunków wzajemnych, utworzona w rezultacie uzgodnień na najwyższym szczeblu dla rozpatrywania tego typu bolesnych węzłów, wypracowuje uzgodnioną pozycję w kwestii Katynia. Jednakże od około półtora roku Komisja nie jest w stanie przystąpić nawet do omawiania tego problemu, jako że sowiecka jej część nie ma pełnomocnictw do postawienia w wątpliwość naszej oficjalnej wersji, ani nie dysponuje nowymi materiałami, podbudowującymi jej uzasadniony charakter. Przy tym polska część Komisji przedstawiła dowody miałkości argumentacji, którą posługiwała się Nadzwyczajna Komisja N. Burdenki w opublikowanym w 1944 r. raporcie.

[...] W wypadku zwrócenia się polskich towarzyszy w sprawie przeniesienia symbolicznych prochów z Katynia do Warszawy uznajemy za celowe polecić Smoleńskiemu Komitetowi Obwodowemu KPZR przyjęcie delegaci PRL i okazanie jej niezbędnej pomocy.

Warszawa, 6 marca 1989

Katyń. Dokumenty ludobójstwa. Dokumenty i materiały archiwalne przekazane Polsce 14 października 1992, tłum. W. Materski, Warszawa 1992